Leerlingen De Wadden

Het Provinciehuis
Pavilion "Welgelegen" (1789)

Inleiding.

Bij het 750 - jarige bestaan van Haarlem heeft de moeder van Chris het boek "Haarlem, bestaat niet"gekocht. Tussen alle verhalen vond Chris een tekening van het Provinciehuis. We waren er wel vaker langsgekomen maar wisten er niets over. Toch kan je zo wel zien dat het een heel bijzonder gebouw is. Daarom leek het ons een goed onderwerp voor het project.

De geschiedenis van het Provinciehuis.


Landhuis Welgelegen is gebouwd in opdracht van de Amsterdamse bankier Henry Hope , geboren in Amerika, opgegroeid in Engeland. Hij heeft eerst verschillende stukken grond gekocht. Niet zomaar omdat het toevallig te koop was, maar omdat hij precies op die plaats een soort paleis wilde bouwen. De natuur was er mooi en de rivier het Spaarne grensde aan zijn landgoed.
De Haarlemmers vonden het vreemd. Hope was een buitenlander , hij was erg rijk. Het huis dat hij liet bouwen zag er uit als een paleis, maar hij was er heel vaak niet.Ook waren ze er niet aangewend dat iemand een museum voor zichzelf bouwde.
Toch waren de Haarlemse bestuurders denk ik wel blij met hem, want zo verdiende Haarlem weer extra geld. Er kwamen ook veel belangrijke buitenlanders en Nederlanders op bezoek bij Hope. Daardoor werd Haarlem ook belangrijk.
Het gebouw zelf zag er heel bijzonder uit. Zo bijzonder dat mensen die op reis waren en vaal over schreven in hun reisverslagen. Het gebouw is ontworpen door Henry Hope zelf, samen met Triquetti een consul uit Sardinië en Dubois een architect uit Dendermonde. Triquetti was de buurman van Hope als hij in Amsterdam woonde. In die tijd hadden de mensen veel belangstelling voor de klassieke oudheid, de tijd van de Grieken en de Romeinen. Dat kan je aan het Provinciehuis ook goed zien. Bij het maken van hun ontwerp hebben Hope Triquetti en Dubois gedacht aan de gebouwen uit die oude tijd. Neo - classisisme betekent eigenlijk ook nieuw klassiek.
Een andere reden waarom dit gebouw zo speciaal is, komt omdat er zoveel beroemde mensen in hebben gewoond, gelogeerd of op bezoek zijn geweest. Zoals bijvoorbeeld de Tsaar van Rusland (1814), de keizer van Frankrijk (1811), Thomas Jefferson (1788), Stadhouder Willem V (1788), de Sjah van Perzië (ongeveer 1890), Prinses Frederika Wilhelmina van Pruisen (1814), Lodewijk Napoleon (1808).

Hieronder volgt een kort overzicht van de geschiedenis van Het Provinciehuis.

!785: De bouw wordt gestart. Vergunningen worden makkelijk verleend omdat Haarlem niet zo veel geld heeft.Het paleis-achtige gebouw is dan ook een groot verschil met de economie van die tijd.
!789: Landhuis Welgelegen is af. Het is gebouwd als zomerverblijf en museum voor de kunstcollectie van Henry Hope. Welgelegen is gebouwd in de neo-classistische stijl .In het interieur kan je steeds weer het anker, het symbool van de hoop, dat verwijst naar de naam Hope terug vinden.
In 1788 krijgt Hope toestemming om de Haarlemmerhout voor Welgelegen opnieuw te beplanten.
In dit jaar bezoekt prins Willem V, Hope op Welgelegen.
1794: Henry Hope vlucht naar Engeland als de Fransen Nederland binnen vallen. Landhuis Welgelegen staat voor langere tijd leeg.
1807: Hope draagt Welgelegen over aan John Williams Hope , de echtgenoot van zijn nicht.
1811: Hope overlijdt in Londen.
1808:Op 21 oktober draagt J.W.Hope Welgelegen over aan koning Lodewijk Napoleon. Op 20 augustus wordt het koopcontract getekend. Lodewijk noemt het voortaan Paviljoen Welgelegen . Lodewijk Napoleon is erg gesteld op het huis en doet veel aan de inrichting.
1810: Lodewijk Napoleon tekent op Welgelegen de acte van afstand en verlaat Holland de volgende nacht definitief.
1811: Napoleon verklaart het Paviljoen tot de domeinen van de Franse kroon.
1813 Het Paviljoen wordt weer staatsdomein van het Koninkrijk der Nederlanden.
1814: Prinses Wilhelmina van Pruisen komt op het Paviljoen te wonen. (sinds 1806 is zij weduwe van Willem v.
1828: Na het overlijden van Wilhelmina mag de gemeente Haarlem het Paviljoen overnemen , maar ze willen dat niet omdat het erg verwaarloosd is. Sloop wordt overwogen. Twintig laar later huurt Koning Willem II het Paviljoen.
1838-1926: In deze periode wordt het Paviljoen als museum gebruikt.Het is het museum voor Levende Nederlandse Meesters. Museum voor geologische voorwerpen, Koloniaal museum en het museum van Kunstnijverheid.
1883: Teekenschool voor Kunstnijverheid op de plaats van de voormalige stallen van het Paviljoen. De school breidt zich in de loop der jaren uit, wordt School voor Kunstnijverheid en later , School voor Bouwkunde, Versierende Kunsten en Kunstambachten. Deze wordt in 1926 opgeheven en dan worden ook de museumlokalen ontruimd.De school en het museum stonden wel in de belangstelling Ook H.M. Koningin-Moeder en haar dochter Koningin Wilhelmina bezochten het Paviljoen meerdere malen.
1930: Op 17 juni vergadert Provinciale Staten voor het eerst in het Paviljoen.Vanaf deze tijd worden delen van het gebouw gerestaureerd en worden en stukken aangebouwd.
1989: Het Paviljoen bestaat 200 jaar .Door de reorganisatie van het Provinciaal Bestuur worden kantoorgebouwen aan het Houtplein betrokken. 
2000: Het Provinciehuis is gedeeltelijk open voor publiek. Zo kan men o.a. de kamer van de Commissaris van de koningin bezichtigen .